Proporcje obrazu

Telewizja Interaktywna: Coś więcej niż ruchomy obraz : Proporcje obrazu
Ostatnia modyfikacja: 2007/1/7, 22:30



W zamierzchłych czasach powstające nowe medium - telewizja - zaczęła stanowić poważną alternatywę dla sal kinowych. Aby uatrakcyjnić projekcje kinowe w warunkach rosnącej konkurencji, widzom zaczęto oferować między innymi obraz w nowej jakości o innych niż dotychczas proporcjach (aspect ratio). Kąt widzenia człowieka jest znacznie większy w płaszczyźnie poziomej niż pionowej - stąd zmiany prowadziły do wprowadzenia obrazu panoramicznego.

Do najpopularniejszych formatów obrazu wykorzystywanych na przestrzeni lat należą:

  • 1.33:1 - (standard TV 4:3) standard powszechnie stosowany w telewizji, wcześniej wykorzystywany w kinie niemym;
  • 1.37:1 - (Academy standard) standard stosowany m.in. przez amerykańskie wytwórnie filmowe głównie w latach trzydziestych, czterdziestych i pięćdziesiątych;
  • 1.66:1 - (wide screen film Europe 5:3) europejski standard panoramiczny;
  • 1.78:1 - (16:9) proporcje wykorzystywane w HDTV;
  • 1.85:1 - (wide screen film USA) standard filmowy wykorzystywany w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii;
  • 2:1 - (Vista Vision) standard wykorzystywany przez niektóre wytwórnie amerykańskie w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych;
  • 2.39:1 - (Ciemna Scope) standard wykorzystywany głównie w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych;
  • 2.6:1 - (Cinerama) standard wprowadzony w latach pięćdziesiątych.

Mnogość standardów dotyczących proporcji obrazu zaowocowała powstaniem technik przenoszenia i konwersji z jednego formatu na inny.

W świecie telewizyjnym - w sensie prezentowania obrazu - dominują standardy 4:3, wykorzystywany przede wszystkim w tradycyjnej telewizji (PAL i NTSC), oraz 16:9 związany ze standardem HDTV.

Prezentacja obrazu 16:9 na ekranie 4:3

Prezentację materiału filmowego przygotowanego w standardzie 16:9 na ekranie o proporcjach 4:3 umożliwia technika letter box polegająca na wyświetlaniu u góry i dołu ekranu czarnych pasów zajmujących łącznie 12.5% powierzchni obrazu.

Alternatywną metodą prezentacji obrazu panoramicznego na ekranie 4:3 jest pan and scan, polegająca na obcięciu bocznych fragmentów. Jednak taka ingerencja w pierwotny przekaz znacznie ogranicza powierzchnię faktycznie wyświetlanego obrazu i może wypaczyć jego pierwotny sens.

Prezentacja obrazu 4:3 na ekranie 16:9

Materiał przygotowany w proporcjach 4:3 może być prezentowany na ekranie o proporcjach 16:9 z zastosowaniem techniki pillar box - czarnych pasów umieszczanych po bokach obrazu.

Poprzez technikę tilt and scan możliwe jest wykorzystanie całkowitej powierzchni ekranu 16:9, która polega na obcięciu górnego i dolnego pasa obrazu 4:3. Jest to jednak silna ingerencja w treść - podobnie do techniki pan and scan.

Format 14:9

Format 14:9 powstał jako kompromis między standardami 19:9 i 4:3 i nie jest wykorzystywany w produkcji materiałów filmowych, lecz w ich prezentacji. Najczęściej jest wykorzystywany dla materiałów przygotowywanych w standardzie 16:9 z zachowaniem tzw. obszaru ochronnego - umieszczonego centralnie i w proporcjach 14:9 - w którym umieszczane są główne elementy kadru i rozgrywać się powinna zasadnicza akcja (zgodnie z metodą shoot and protect). Podczas nadawania takiego materiału w formacie 4:3 boczne fragmenty obrazu są obcinane, a u góry i dołu ekranu pojawiają się czarne pasy. Dzięki temu faktyczna powierzchnia wyświetlanego obrazu jest większa niż podczas prezentacji pełnego formatu 16:9 na ekranie 4:3.


Dodaj komentarz

Imię, nazwisko, login, cokolwiek
E-mail (opcja, będzie prezentowany bezpiecznie)
WWW (opcja, na początku dodaj http://)
Treść komentarza:


ozajasz, chello089078141004.chello.pl
z dnia 2-3-2007, godz.: 18:36

Dzięki, przydało się.


Pawel, chello089076178140.chello.pl
z dnia 24-3-2008, godz.: 21:32

Wiadomo, ze przyszłość jest tylko w 16:9. Lepiej sie ogląda i tylko takie odbiorniki mają sens.


esha, hlk30.internetdsl.tpnet.pl
z dnia 27-11-2009, godz.: 9:49

Czy nie odnosimy wrazenia, ze obraz KOŁA w 16:9 jest zniekształcony?
(= elipsa).